ജിഹാദ് എന്ന പദത്തിന്റെ അർത്ഥം
അറബി ഭാഷയിലെ جَهَدَ – يَجْهَدُ എന്ന ധാതുവിൽ നിന്നാണ് ജിഹാദ് എന്ന പദം രൂപപ്പെട്ടത്. കഴിവിന്റെ പരമാവധി പ്രയത്നിക്കുക, ബുദ്ധിമുട്ട് സഹിച്ച് പരിശ്രമിക്കുക, ലക്ഷ്യത്തിനായി ശക്തമായി ശ്രമിക്കുക തുടങ്ങിയ ആശയങ്ങളാണ് അതിൽ അടിസ്ഥാനപരമായി അടങ്ങിയിരിക്കുന്നത്. ഖുർആനിലും ഈ പദം ഒരേയൊരു സാഹചര്യത്തിൽ മാത്രമല്ല ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്.
അതിനാൽ, ജിഹാദിനെ കേവലം യുദ്ധം എന്നൊരു മലയാള പദത്തിൽ ഒതുക്കുന്നത് അതിന്റെ ഭാഷാപരവും ഖുർആനികവുമായ വിശാലതയെ ചുരുക്കിക്കളയുന്നതാണ്.
ഖുർആൻ പറയുന്നു:
وَالَّذِينَ جَاهَدُوا فِينَا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنَا
നമ്മുടെ മാർഗത്തിൽ പരിശ്രമിച്ചവരെ തീർച്ചയായും നമ്മുടെ വഴികളിലേക്ക് നയിക്കുന്നതാണ്.
അൽ അൻകബൂത് 29:69
ഇവിടെ ജിഹാദ് മനുഷ്യന്റെ ആത്മീയവും ധാർമികവുമായ പരിശ്രമങ്ങളെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന വിശാലമായ ആശയമായാണ് മുന്നിൽ വരുന്നത്.
സ്വന്തം മനസ്സിനോടുള്ള പോരാട്ടം
മനുഷ്യന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പോരാട്ടങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് സ്വന്തം ദേഹേച്ഛകളോടും ദുർബലതകളോടും തെറ്റായ പ്രവണതകളോടും നടത്തുന്ന പോരാട്ടം. കോപത്തെ നിയന്ത്രിക്കുക, പാപത്തിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കുക, സത്യസന്ധത പാലിക്കുക, പ്രയാസങ്ങൾക്കിടയിലും നന്മയിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുക, ആരാധനയിൽ സ്ഥിരത പുലർത്തുക തുടങ്ങിയവയെല്ലാം ഒരു വിശ്വാസിയുടെ ആത്മീയ പരിശ്രമത്തിന്റെ ഭാഗങ്ങളാണ്.
ജിഹാദ് യുദ്ധത്തിന്റെ പര്യായമല്ല
ഇവിടെ ഒരു പ്രധാന വ്യത്യാസം മനസ്സിലാക്കേണ്ടതുണ്ട്. അറബിയിൽ സായുധ പോരാട്ടത്തെ സൂചിപ്പിക്കാൻ قِتَال എന്ന പദവും ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ ജിഹാദ് എന്നത് അതിനേക്കാൾ വിശാലമായ അർത്ഥവ്യാപ്തിയുള്ള പദമാണ്.
ഉദാഹരണത്തിന്:
وَجَاهِدُوا فِي اللَّهِ حَقَّ جِهَادِهِ
അല്ലാഹുവിനുവേണ്ടി അർഹമായ രീതിയിൽ പരിശ്രമിക്കുക.
അൽ ഹജ്ജ് 22:78
മറ്റൊരു സ്ഥലത്ത്:
فَلَا تُطِعِ الْكَافِرِينَ وَجَاهِدْهُمْ بِهِ جِهَادًا كَبِيرًا
അവരെ അനുസരിക്കാതെ ഇതിലൂടെ, അഥവാ ഖുർആനിലൂടെ, വലിയ പരിശ്രമം നടത്തുക.
അൽ ഫുർഖാൻ 25:52
ഇവിടെ ജിഹാദിന്റെ മാർഗമായി ഖുർആൻ തന്നെ സൂചിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു എന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. അതുകൊണ്ട്, ജിഹാദിനെ വാളും യുദ്ധവും മാത്രം ഉപയോഗിച്ച് നിർവചിക്കുന്നത് ഖുർആനിലെ പദപ്രയോഗത്തിന്റെ വിശാലതയ്ക്ക് യോജിക്കുന്നതല്ല.
ജിഹാദിന്റെ വിവിധ മേഖലകൾ
ഒരു വിശ്വാസിയുടെ ജീവിതത്തിൽ നന്മ സ്ഥാപിക്കാനും സത്യത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കാനും നടത്തുന്ന വിവിധ പരിശ്രമങ്ങളെ ജിഹാദിന്റെ വിശാലമായ ആശയത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്താം.
ആത്മീയ ജിഹാദ്
﴿وَالَّذِينَ جَاهَدُوا فِينَا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنَا﴾
— സൂറത്തുൽ അൻകബൂത് 29:69
സ്വന്തം ദുർബലതകളെയും പാപപ്രവണതകളെയും നിയന്ത്രിച്ച് ആത്മസംസ്കരണം നടത്തുക.
വിജ്ഞാനത്തിന്റെ ജിഹാദ്
﴿وَجَاهِدْهُم بِهِ جِهَادًا كَبِيرًا }
— സൂറത്തുൽ ഫുർഖാൻ 25:52
അജ്ഞതയ്ക്കും അന്ധവിശ്വാസത്തിനും തെറ്റായ ധാരണകൾക്കും എതിരെ അറിവ് നേടുകയും പകരുകയും ചെയ്യുക.
വാക്കിന്റെയും എഴുത്തിന്റെയും ജിഹാദ്
﴿وَجَاهِدْهُم بِهِ جِهَادًا كَبِيرًا }
— സൂറത്തുൽ ഫുർഖാൻ 25:52
സത്യവും നീതിയും നന്മയും സമൂഹത്തിൽ പ്രചരിപ്പിക്കാൻ നാവും തൂലികയും ഉപയോഗിക്കുക.
സാമൂഹിക ജിഹാദ്
ദാരിദ്ര്യം, അനീതി, ചൂഷണം, അഴിമതി തുടങ്ങിയ സാമൂഹിക പ്രശ്നങ്ങൾക്കെതിരെ നിയമാനുസൃതവും ധാർമികവുമായ മാർഗങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുക.
സമ്പത്തിന്റെ ജിഹാദ്
നന്മയ്ക്കും സമൂഹക്ഷേമത്തിനുമായി സമ്പത്ത് ചെലവഴിക്കുക. ഖുർആൻ തന്നെ സമ്പത്തും ശരീരവും ഉപയോഗിച്ചുള്ള പരിശ്രമത്തെ പരാമർശിക്കുന്നു:
وَتُجَاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ بِأَمْوَالِكُمْ وَأَنْفُسِكُمْ
നിങ്ങളുടെ സമ്പത്തുകൊണ്ടും ശരീരങ്ങളുകൊണ്ടും അല്ലാഹുവിന്റെ മാർഗത്തിൽ പരിശ്രമിക്കുക.
അൽ സ്വഫ്ഫ് 61:11
സായുധ പോരാട്ടവും ജിഹാദും
ഇതുകൊണ്ട് ഇസ്ലാമിക പാരമ്പര്യത്തിൽ സായുധ ജിഹാദ് എന്ന ആശയം ഇല്ല എന്ന് പറയുന്നതും ശരിയല്ല. ഖുർആനും ഹദീസും സായുധ പോരാട്ടത്തെക്കുറിച്ചും പ്രതിപാദിക്കുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ അതിനെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന കർശനമായ ധാർമികവും നിയമപരവുമായ വ്യവസ്ഥകളുണ്ട്.
അതിനാൽ, ഒരാൾക്ക് സ്വന്തം ഇഷ്ടപ്രകാരം ആയുധമെടുത്ത് ആരെയും ആക്രമിക്കുകയും അതിനെ ജിഹാദ് എന്ന് വിളിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് ഇസ്ലാമിക ആശയത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നില്ല. ജിഹാദ് എന്ന വിശുദ്ധ പദത്തെ വ്യക്തിപരമായ അക്രമത്തിനോ നിരപരാധികളെ ആക്രമിക്കുന്നതിനോ ഉപയോഗിക്കാനാവില്ല.
പ്രവാചകൻ ﷺ യുദ്ധവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സാഹചര്യങ്ങളിലും നിയന്ത്രണങ്ങളും ഉത്തരവാദിത്വവും പഠിപ്പിച്ചു. ഇസ്ലാമിക പാരമ്പര്യത്തിൽ യുദ്ധം പോലും നിയന്ത്രണമില്ലാത്ത അക്രമമായി കാണപ്പെട്ടിട്ടില്ല.
അതുകൊണ്ട്, എല്ലാ യുദ്ധവും ജിഹാദ് അല്ല. ജിഹാദിന്റെ ഒരു പ്രത്യേക സാഹചര്യത്തിൽ മാത്രമാണ് സായുധ പോരാട്ടം ഉൾപ്പെടുന്നത് എന്ന് പറയുന്നതാണ് കൂടുതൽ കൃത്യം.
ജിഹാദിന്റെ അടിസ്ഥാന ലക്ഷ്യം
ജിഹാദിന്റെ കേന്ദ്രത്തിൽ നിൽക്കുന്നത് അല്ലാഹുവിന്റെ പ്രീതിക്കായി നന്മയിലേക്കുള്ള പരിശ്രമം എന്ന ആശയമാണ്.
ഖുർആൻ ജിഹാദിനെ പലപ്പോഴും فِي سَبِيلِ اللَّهِ, അല്ലാഹുവിന്റെ മാർഗത്തിൽ എന്ന ആശയവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. അങ്ങനെ നോക്കുമ്പോൾ, വ്യക്തിപരമായ താൽപര്യം, പ്രതികാരം, അധികാരലാഭം, വിഭാഗീയ വിദ്വേഷം തുടങ്ങിയവയെ ജിഹാദിന്റെ പേരിൽ ന്യായീകരിക്കാനാവില്ല.
ഒരു പ്രവർത്തി ജിഹാദ് എന്ന് വിളിക്കപ്പെടണമെങ്കിൽ, അതിന്റെ ലക്ഷ്യം, മാർഗം, സാഹചര്യങ്ങൾ, ധാർമികത എന്നിവയെല്ലാം പരിഗണിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
ജിഹാദും മനുഷ്യജീവനും
ഇസ്ലാമിക ധാർമികതയിൽ മനുഷ്യജീവന് വലിയ പവിത്രതയാണ് കൽപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. അന്യായമായി ഒരു ജീവനെ ഹനിക്കുന്നതിനെ ഖുർആൻ അതീവ ഗുരുതരമായ കുറ്റമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട്, നിരപരാധികളുടെ ജീവൻ അപഹരിക്കുന്ന അക്രമപ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് ജിഹാദ് എന്ന വിശുദ്ധ പദം നൽകുന്നത് ഇസ്ലാമിക മൂല്യങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ല.
ഇതോടൊപ്പം, ആത്മഹത്യയും ഇസ്ലാമികമായി ഗുരുതരമായി നിരോധിക്കപ്പെട്ടതാണ്. സഹീഹ് മുസ്ലിമിൽ ആത്മഹത്യയെക്കുറിച്ച് കടുത്ത മുന്നറിയിപ്പുകൾ വന്നിട്ടുണ്ട്.
ജിഹാദ്: മനുഷ്യനിർമാണത്തിന്റെ ആശയം
ജിഹാദിനെ മനസ്സിലാക്കുമ്പോൾ ഒരു ആശയം മനസ്സിൽ സൂക്ഷിക്കുന്നത് സഹായകരമാണ്:
ജിഹാദ് = നന്മയ്ക്കായി നടത്തുന്ന ഉത്തരവാദിത്വമുള്ള പരിശ്രമം.
അത് ചിലപ്പോൾ സ്വന്തം മനസ്സിനെ തിരുത്താനുള്ള പരിശ്രമമായിരിക്കും. ചിലപ്പോൾ അറിവ് നേടാനുള്ള പരിശ്രമമായിരിക്കും. ചിലപ്പോൾ സത്യത്തിനുവേണ്ടി സംസാരിക്കലായിരിക്കും. ചിലപ്പോൾ സമൂഹത്തിലെ ദുരിതങ്ങൾ പരിഹരിക്കാനുള്ള സേവനമായിരിക്കും. പ്രത്യേക നിയമപരവും ധാർമികവുമായ സാഹചര്യങ്ങളിൽ സായുധ പോരാട്ടവും അതിന്റെ ഒരു ഭാഗമാകാം.
എന്നാൽ, ജിഹാദിന്റെ പേരിൽ അനിയന്ത്രിതമായ അക്രമവും വ്യക്തിപരമായ പ്രതികാരവും നിരപരാധികളുടെ കൊലപാതകവും ന്യായീകരിക്കാനാവില്ല.
അതുകൊണ്ട്, ജിഹാദിനെ ഭയത്തിന്റെ ഭാഷയിൽ മാത്രം വായിക്കുന്നതും അതിനെ നിയന്ത്രണമില്ലാത്ത പോരാട്ടമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നതും ഒരുപോലെ അപൂർണ്ണമായ സമീപനങ്ങളാണ്.
ജിഹാദ് എന്നത് നാശത്തിന്റെ വിളിയല്ല; നന്മയ്ക്കുവേണ്ടിയുള്ള ഉത്തരവാദിത്വമുള്ള പരിശ്രമത്തിന്റെ പേരാണ്.
അതുകൊണ്ടുതന്നെ, ജിഹാദിനെ മനസ്സിലാക്കേണ്ടത് മുദ്രാവാക്യങ്ങളിലൂടെയല്ല, ഖുർആനിന്റെയും പ്രവാചക സുന്നത്തിന്റെയും സമഗ്രമായ വെളിച്ചത്തിൽ തന്നെയാണ്.